Nieuws & Achtergrond

Socrateslezing Den Haag – Mensenrechten

Op 3 december hield Paul Scheffer in Den Haag in het kader van de Socrateslezing een lezing over de Mensenrechten. Op 8 december verscheen in de NRC het artikel Mensenrechten in autoritaire tijden dat gebaseerd is op de Socrateslezing. Zie: https://www.nrc.nl/nieuws/2018/12/07/mensenrechten-in-autoritaire-tijden-a3059907

Op 3 december hield Paul Scheffer, publicist en hoogleraar, in de Haagse Schouwburg een lezing over Mensenrechten. De lezing refereert aan het feit dat op 10 december 1948, dus precies 70 jaar geleden, de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties werd aangenomen.

Vrijwel alle landen aangesloten bij de Verenigde Naties, ondertekenden op 10 december 1948 de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Bovenal was deze verklaring een document van vertrouwen, een ideaal van hoe individuele rechten de basis vormen voor de nationale en internationale gemeenschap.

Vertegenwoordigers uit twaalf landen met verschillende religieuze en culturele achtergronden werkten mee aan de tekst. Er blijkt een ferme, optimistische claim verschillen te kunnen overbruggen. Zeventig jaar later vragen we ons af hoe het nu staat met de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Heeft zij nog zeggingskracht en het vermogen zoveel mensen en landen te verbinden?

Waar is het optimisme en vertrouwen gebleven, zoals Paul Scheffer stelt, nu democratische vergezichten verdampt lijken? We moeten op zoek naar humanisme dat antwoorden kan geven op deze autoritaire wending in de wereld.

 

Actie Paspoorthoesje

Dit jaar besteedt het Humanistisch Verbond extra aandacht aan Mensenrechten, o.a. via de acties rond de paspoorthoesjes. De universele mensenrechten horen thuis in het paspoort. Mensenrechten zijn er voor iedereen, ongeacht achtergrond, sekse en religie. Door ze in het paspoort te verankeren, verdedig je gelijkwaardigheid en vrijheid voor iedereen. Op deze manier laten we zien dat onze identiteit als Nederlander samengaat met het besef dat ieder mens uniek en waardig is. Alleen op basis van dit besef kunnen gemeenschappen groeien, kunnen verbindingen ontstaan en kunnen culturen zich ontwikkelen.

Het Humanistisch Verbond viert 70 jaar universele mensenrechten. Er is de afgelopen zeventig jaar wel degelijk vooruitgang geboekt. Daar zijn we trots op. En we willen ze nog verder brengen. Door ze in het paspoort te verankeren, verdedig je gelijkwaardigheid en vrijheid voor iedereen. Steun aan de actie Paspoorthoesjes kan gegeven worden  via: https://mensenrechten.humanistischverbond.nl/.

 

Week van de Dialoog – Elkaar zien

Jaarlijks vindt er een landelijke Week van de Dialoog plaats, dit jaar was dat van 2 t/m 11 november. Op 6 november organiseerde het Humanistisch Verbond Den Haag-Haaglanden in samenwerking met Humanitas Haagland een aantal dialoogtafels in het Dialooghuis aan de Beeklaan. De dialogen werden afgesloten met een hapje en drankje. Het thema van de dialogen was Elkaar Zien. Er waren 20 deelnemers.

De deelnemers aan de dialooggesprekken hadden een uiteenlopende achtergrond. Aanwezig waren vrijwilligers van het Humanistisch Verbond en Humanitas, vertrouwenspersonen van het Dialooghuis, buurtbewoners en mensen die zich via de site van PEP hadden opgegeven. Veel onbekenden die elkaar in de loop van de avond wat beter hebben leren kennen.

Aan één dialoogtafel werd afgesproken om begin volgend jaar aan deze bijeenkomst een vervolg te geven en weer een dialoog te organiseren. Aan de andere dialoogtafel werd duidelijk dat je niet op warm weer hoeft te wachten om iets voor de straat te organiseren. Een buurtborrel op straat in december kan ook in de behoefte voorzien. Verder werd een van de buurtbewoners die het Dialooghuis niet kende, uitgenodigd om af en toe eens langs te komen.

Achtergrond

Diverse organisaties in den lande en ook in Den Haag organiseren in die ‘week’ dialooggesprekken, ook wel genoemd ‘dialoogtafels’. Ook onze afdeling van het Humanistisch Verbond heeft enkele ‘dialoogtafels’ geregeld. Net als vorig jaar doen we dat samen met Humanitas Haagland.

De dialogen krijgen elk jaar een breed thema. Dit jaar is dat thema: ‘Elkaar zien’. Een belangrijk thema in tijden dat het goed is dat mensen zich inzetten om op ontspannen wijze verbinding te zoeken en  ‘samen te leven’. Zoals bekend, is het tweede deel van het motto van het Humanistisch Verbond: ‘samen leven’, het eerste deel luidt: ‘zelf denken’.

Zo’n dialoog, dus geen debat of discussie!, verloopt gestructureerd met herkenbare onderdelen: kennis maken, ervaringen uitwisselen met het thema ‘Elkaar zien’, samen ‘ideeën bespreken van wat allemaal zou kunnen’ en bezien wat we – gegeven de ideeën – daadwerkelijk kunnen doen. De dialogen worden voorgezeten door vrijwilligers die een cursus gevolgd hebben in het begeleiden van dialogen.

 

Levendige discussie op bijeenkomst Humanistisch Café 18 oktober met Yvonne Zonderop

 “Hebben we onze godsdienst te snel bij het grofvuil gezet”. Dat was het motto van de tweede bijeenkomst van het Humanistisch Café dit jaar. Aanleiding van het thema was het in april jl. verschenen boek van Yvonne Zonde: “Ongelofelijk, over de verassende comeback van religie. De belangstelling voor de bijeenkomst in de Presentatiestudio Jacobine van Beurden was met ruim 30 aanwezigen groot.

 De christelijke erfenis als bron van inspiratie duikt steeds vaker op in de zoektocht naar een moreel kompas, de verticale dimensie en de invulling van de hedendaagse publieke moraal. Ook bestaat er grote belangstelling voor spiritualiteit. Drie vragen stonden op de bijeenkomst dan ook centraal. Kiest het Humanistisch Verbond voor aansluiting bij de discussie over de rol van religie en spiritualiteit in de ontwikkeling van een hedendaagse publieke moraal, zo ja welke bijdrage levert zij daarin. Tot slot: wat betekent dit voor onze opvattingen over en benadering van religie en spiritualiteit.

 In haar inleiding constateerde Yvonne Zonderop dat met het verdwijnen van de verzuiling afscheid is genomen van het geloof als sociaal construct, “de taal van het mysterie in het geloof waren we al kwijtgeraakt”. De algemene opvatting werd “wie gelooft heeft zijn verstand verloren; geloven doe je achter de voordeur”. Tot voor kort vond in Nederland tot voor kort nauwelijks een debat over religie plaats. Dit in tegenstelling tot b.v. Duitsland waar zonder moeite een goed bezocht congres georganiseerd kon worden over economie en de reformatie. Het einde van de verzuiling, een specifiek Nederlands verschijnsel, heeft naar haar oordeel een grote leegte opgeleverd.

 De hernieuwde belangstelling voor het religieuze is volgens haar gebaseerd op een 4-tal bevindingen

1. Religie is voor veel mensen belangrijk (wereldwijd 80%), er bestaat geen serieuze “concurrent” als systeem voor zingeving.

2. In met name grote steden is de behoefte aan religie zichtbaar.: migranten nemen hun eigen religies mee,’” je kunt geen kosmopoliet zijn zonder belangstelling voor religie”

3. Religie spreekt bepaalde categorieën jongeren (weer) aan, toenemende orthodoxie in Christendom, Jodendom en Islam. Er is behoefte aan een moreel kader: regels, betekenis, duiding; jongeren hebben geen verzuilingstrauma, de liberale politiek heeft een belangrijk deel van haar zeggingskracht verloren.

4. Het Christendom heeft last van negatieve beeldvorming: “b.v. het misbruik in de RK, daar kom je niet zomaar van af. Toch vormen de christelijke waarden vanuit een cultureel christelijk perspectief gezien een belangrijke basis voor onze democratische rechtstaat”.

Yvonne Zonderop stelt dat de relatie tussen Humanisme en Christendom sterker is dan gedacht; de waarden van Humanisme komen uit het Christendom voort. Spiritualiteit is een voorwaarde voor religiositeit, voor sommigen heet het nu flexibel geloven,

 Naar aanleiding van de inleiding ontstaat een levendig gesprek over geloof, religie en spiritualiteit en de relatie met het Humanisme. Al snel wordt duidelijk dat er geen sluitende definities zijn over geloof, religie en spiritualiteit. Ieder heeft zo haar of zijn eigen opvatting.

 De erkenning van een kracht die groter is dan jij zelf, datgene wat je net niet kan aanraken wordt gezien als belangrijk aspect van het geloof. Er wordt opgemerkt dat die kracht verschillende vormen kan aannemen, de monotheïstische godsdiensten zoals het Christendom en islam hebben hierop niet het alleenvertoningsrecht.

 Vormt het Christendom de basis voor de humanistische waarden of putten ze beiden uit dezelfde bron, de universele waarden van de mens? Die waarden hebben zich in de loop van de geschiedenis in allerlei vormen gemanifesteerd. Het humanisme geeft hieraan haar eigen invulling.

Yvonne Zonderop is het daar wel mee eens maar benadrukt de kracht van religies. Voor haar is een belangrijk criterium hoe in verschillende stromingen aangekeken wordt “hoe je met het kwaad omgaat”. Ze noemt drie manieren, gerelateerd aan drie hoofdsteden: Athene (tribaal idee, één stad, strijd tegen de andere stad), Bhutan (boeddhistisch, ontstijgen, onthechten), Jeruzalem (goed en kwaad in de mens, vechten tegen zichzelf).

 De kracht van religies wordt volgens Yvonne Zonderop ontleend aan drie belangrijke kenmerken: spiritualiteit (iets dat groter is dan jezelf), een verhaal (en de rol van taal daarin), rituelen en handelingen.

 Er ontstaat een stevige discussie over in hoeverre het Humanisme een eigen “verhaal” kent. Het Humanisme kent geen rituelen en wordt door sommigen gezien als een “koude, rationele en cognitieve beweging”. Anderen zijn wel overtuigd van de kracht van het eigen verhaal, maar bepleiten vernieuwing en herbronning. Veel aanwezigen zijn van opvatting dat we wel iets van andere stromingen kunnen leren.

De suggestie dat zonder religie geen moraal zou bestaan wordt breed en vurig bestreden.

 Het Humanistisch Café wordt afgesloten met een drietal conclusies:

Het is duidelijk dat de discussie over de rol van het Humanisme in de maatschappelijke zoektocht naar een moreel besef, een nieuwe publieke moraal nog lang niet is afgerond. Het Humanistisch café is een prima formule om een bijdrage aan die zoektocht te leveren.

 De discussie biedt aanknopingspunten voor versterking van het praktisch Humanisme, onder meer door verdere samenwerking met andere levensbeschouwingen, voor zover die aansluiten bij de humanistische uitgangspunten.

 Het Humanisme zou meer aandacht moeten hebben voor vieringen en rituelen bij belangrijke persoonlijke gebeurtenissen (geboorte, dood, ziekte initiaties) en meer algemene vieringen (midzomer en midwinterviering)

Kortom, voldoende stof voor discussie.  

Jan Kammeyer en Marjan Duijm.

 

Paideia –Art Nouveau – 29 september

Op 29 september organiseerde het Humanistisch Verbond Den Haag-Haaglanden de eerst Paideia in het Tuinhuis van de Haagsche Kluis aan het Plein in Den Haag. ’s Ochtends hield Anne Marie Boorsma, kunsthistorica, een interessante lezing over de Art Nouveau-periode en ging Jos de Wit in op nieuwe denkrichtingen die aan het eind van de 19e eeuw ontstonden zoals de vrijdenkersbeweging, theosofie en antroposofie. Na de lunch werd onder leiding van kunsthistorica Gerda Kosters een wandeling gehouden langs verschillende Art Nouveau-panden in de binnenstad. Ook hier gaf Jos de Wit interessante doorkijkjes naar de nieuwe levensbeschouwingen van de periode eind 19e en begin 20e eeuw. Zie voor de reader: Padeia reader.

Paideia

Paideia staat al vanaf de oude Griekse cultuur voor een dialogische manier van denken, die deel uitmaakte van de opvoeding tot volledig mens. De mens wordt dan gezien in zijn volledigheid: als creatief, groeiend en betekenis gevend wezen. Kennismaken met verschillende onderwerpen is kennismaken met hun rijkdom en verscheidenheid.  We kunnen zo ons bewustzijn vergroten, en tot een vollediger mens komen.

Met Paideia willen we de activiteiten verbreden naar culturele uitingen en thema’s, zoals die van geschiedenis, beeldende kunst, architectuur, muziek, literatuur, film en natuur, die bijdragen aan de vorming van het volledig menszijn, de kern van Paideia.

 

Prinsjesdagviering – 19 september

19 september 2018

‘Ik geloof in jou en mij’

Door John Min

Elk jaar vieren alle levensbeschouwingen in Den Haag samen Prinsjesdag in de Nieuwe Kerk. Een moment van bezinning en éénheid, wat je ook gelooft of juist niet. Namens de humanisten hield Morid Aziz (23) een korte toespraak. Het thema van de viering was één Mensenfamilie. Aziz is een gevluchte vrijdenker uit Afghanistan. We liepen met hem mee.

7:40 uur
Morid, zeg nog eens ‘ver-stik-kend’, vraagt Christa Compas, directeur van het Humanistisch Verbond, en ze priemt met haar vinger naar Morid die het haar langszaam, maar goed nazegt. Ga er maar aanstaan, 23 jaar, nog maar een paar jaar in Nederland, en dan in het Nederlands een toespraak houden voor 600 mensen, inclusief het kabinet, ambassadeurs, Kamerleden en enthousiaste schoolkinderen van Haagse scholen.

Zenuwachtig? Nee, niet echt. Want de generale repetitie gisteren ging goed.
Morid: “Stropdas, moet dat?”
Nee jóh, alleen als je je er goed bij voelt, zegt Compas. On we go! Naar Den Haag!


Christa Compas, Morid Aziz en Maartje Liebregts (teamleider Vereniging en Activiteiten)

7:49– 9:00 uur
In de trein praten we over de rol van familie. Morid is gevlucht uit Afghanistan en is islamitisch opgevoed. Maar hij voelde zich atheïst en vluchtte naar Nederland. Daar werd hij actief bij het Humanistisch Verbond. In het land waar hij geboren is, waren veel keuzes niet echt de zijnen.
Zo koos hij voor de studie Bouwkunde. Nu in Nederland, lijkt Social Sciences aan het University College een veel betere keuze. “Ik doe hier eindelijk wat ik wil.”

Zijn zus woont in Engeland en is moslim, maar niet actief, ze bezoekt bijvoorbeeld geen moskee.
“We praten niet veel over geloof of mijn keuze voor het humanisme, maar doen vooral leuke dingen met elkaar. Dit jaar reisden we door Europa, dat was geweldig. Ben je ooit in Zweden geweest?”

9.00 – 10:30 
Voordat de Prinsjesdagviering begint, worden we warm onthaald met een ontbijt door de afdeling Den Haag. Deze afdeling is elk jaar verantwoordelijk voor de bijdrage van humanisten aan de viering. Vrijwilligers hebben Morid voorbereid op zijn bijdrage.

Penningmeester Kees Overmeer maakt van de gelegenheid gebruik om te vertellen dat de Socrateslezingvan het Humanistisch Verbond – die ook in Den Haag plaatsvindt in samenwerking met de afdeling – op 3 december wordt gegeven door niemand minder dan minister van Buitenlandse handel en ontwikkelingssamenwerking Sigrid Kaag. (Aanmelden kan vanaf volgende week)


Morid Aziz en Kees Overmeer.

Morid hoort wel wat Overmeer zegt, maar is even afgeleid door andere dingen. Hij is toch nog niet helemaal gerust op de accenten in de laatste zin van zijn toespraak. Zoiets?

“Of, zoals Lennaert Nijgh ooit schreef: ”je kunt niéts zeker weten en álles gaat voorbij, maar ik geloof in jóu en míj.”

En o ja, dan toch, de stropdas! “Christa, kun je hem knopen?”

En oja, dan toch, de stropdas! “Christa, kun je hem knopen?”

Hanne Bikker (betrokken bij de Prinsjesdagviering) helpt met het knopen van de das

10:30 – 12:00 uur 

Bekijk de toespraak van Morid vanaf 36 minuten 20 seconden.

De toespraak

Volgens Confucius kunnen we enkel onszelf zijn door en in relatie met de ander. We zijn daarom niet alleen familie. We zíjn pas wanneer we familie hebben, wanneer we de ander hebben. Familie, broederschap en zusterschap zijn mooi, neefjes en nichtjes zijn leuk, maar familie kan ook afwezig zijn, familie kan ook verstikkend zijn, dwingend, te-leur-stel-lend zijn en dat is niet bedoeling van de vrije geest die we allemaal ook zijn.

Eén mensenfamilie zijn, in de breedste zin van het woord, betekent elkaar de ruimte geven, te mogen twijfelen en onzeker te zijn, elkaar vrij laten om zelf te denken en om samen te leven.

We vieren eind dit jaar zeventig jaar universele rechten van de mens, waarin vrijheid en gelijkheid centraal staan – we hechten waarde aan rechten, wij hechten waarde aan mensen, aan jullie allemaal.

Of, zoals Lennaert Nijgh ooit schreef: ”je kunt niéts zeker weten en álles gaat voorbij, maar ik geloof in jóu en míj.

12:00 uur

Na afloop is er voldoening en een heel kleine beetje twijfel. “Het ging goed, maar ik vond het niet zo heel goed gaan. En ik vind het jammer dat ik premier Mark Rutte niet heb gesproken. “

We lopen door naar de uitgang.

“Ga je mee de Koning en Koningin zien?”
Nee, ik ga terug naar Amsterdam, aan het werk. “Maar dat zijn de leiders van jouw land?!”

Ja, met die inburgering zit het wel goed. Mark Rutte zou wel tevreden zijn.

Meer lezen?

Trouw deed ook verslag en noemt daarin ook Morid

Lees een verdiepend interview met Morid op onze site 
Meer weten over ongelovige vrijdenkers en wat het Humanistisch Verbond voor hen doet?
Ga naar whatsmycrime.nu

 

Mensbeelden

Een reeks korte artikelen, oorspronkelijk verschenen in het maandblad Beweging in de jaren 1996-1997, geschreven en gebundeld door Lies Groeneveld: Mensbeelden Lies Groeneveld def versie.

HV Den Haag heeft nieuw adres

Per 1 mei 2018 heeft HV Den Haag het kantoor in het Koorenhuis aan de Prinsegracht verlaten. Het nieuwe postades is:

Humanistisch Verbond Den Haag

Postbus 8581

Kerketuinenweg 2-4

2544 CW DEN HAAG

Beschouwing&Beleving

Filosofische wandelingen door Den Haag

In december bracht het Humanistisch Verbond Den Haag-Haaglanden het boekje Beschouwing&Beleving, Filosofische wandelingen door Den Haag uit. De auteurs zijn Inge Camfferman en Jos de Wit.

Er is veel belangstelling voor het boekje. Inmiddels is de 2e druk uitgekomen.

Het boekje bevat vijf filosofische wandelingen door Den Haag: Spinoza in Den Haag; Van Spinoza naar Voltaire, Een Haagse reis door de Verlichting, Rondje Hofvijver, grondleggers van de democratie, Park Sorghvliet; Scheveningen.

Den Haag kent een rijke geschiedenis, is een groene stad en is tevens de stad waar verschillende filosofen voor kortere of langere tijd hebben gewoond.

Met deze wandelingen worden filosofie, geschiedenis en natuur met elkaar verbonden, en tegelijkertijd wordt het denken – beschouwing – gecombineerd  met een fysieke inspanning, het wandelen – beleving. Het is een handzaam boekje in zakformaat.

Elke wandeling bevat een historische en filosofische beschrijving van dat deel van Den Haag waar de wandeling doorheen voert, en een plattegrond.

De wandelingen kunnen individueel gelopen worden, maar ook georganiseerd. Jos de Wit verzorgt de groepsrondleidingen voor deze wandelingen. Daartoe kan contact met hem worden opgenomen via 06-51492187 of josselinpdewit@hetnet.nl.

Het boekje is te koop voor € 10,- excl. verzendkosten.

U kunt het boekje bestellen via het HV-secretariaat (Judith Mos): 06-57370445 of info@humanistischverbonddenhaag.nl.

Een grote taak weggelegd

Herinneringsboekje naar aanleiding van 70 jaar Humanistisch Verbond 1946 – 2016

Naar aanleiding van het 70-jarig bestaan van het Humanistisch Verbond bracht HV Den Haag in 2017 een herinneringsboekje uit.

Het boekje geeft een fraai, caleidoscopisch overzicht van de geschiedenis van het Humanistisch Verbond in Nederland in het algemeen en van Den Haag in het bijzonder. Het boekje geeft een aardig, soms ook nostalgisch inkijkje in de jongste geschiedenis van het Humanisme.

Het boekje biedt daarnaast een mooi overzicht van de verschillende stromingen in het Humanisme, variërend van religieus georiënteerde humanisten tot doorgewinterde atheïsten en alles wat daar tussenin zit. Bij alle humanisten staat wel de overtuiging centraal dat mensen in beginsel zelf het vermogen hebben om hun bestaan in vrijheid vorm te geven. Daarbij hebben we onszelf de opdracht te geven om niet te blijven steken in het filosofisch humanisme, hoe interessant en aantrekkelijk dat ook is, maar ons ook te richten op actuele maatschappelijke vraagstukken.

Zeker in de beginjaren van het Humanistisch Verbond moest er binnen of tegen(?) de zogenoemde verzuiling strijd geleverd worden. Het was toen bepaald nog niet vanzelfsprekend dat buitenkerkelijke organisaties gelijkberechtigd werden met vergelijkbare kerkelijk georganiseerde instellingen, zoals maatschappelijk werk en begeleiding van dienstplichtigen en gevangenen. Het boekje geeft daar mooie, maar helaas vaak ook minder fraaie voorbeelden van. Zo verklaarde een van de politieke leiders uit Rooms-Katholieke hoek in 1953 nog dat ‘de monopolypositie der kerken onverkort gehandhaafd dient te worden’. Gelukkig uiteindelijk tevergeefs. Het lidmaatschap van het Humanistisch Verbond was dan ook zeker in de beginjaren niet onomstreden en riep vaak weerstand op.

Het boekje is te bestellen via het secretariaat van het Humanistisch Verbond: mailto:info@humanistischverbonddenhaag.nl.

Kosten: € 10,- voor leden / € 15,- voor niet leden (excl. verzendkosten).

In memoriam Hans Gouweleeuw

Op 1 februari 2018 is Hans Gouweleeuw overleden. Hans was jarenlang voorzitter en bestuurslid van het Humanistisch Verbond Haaglanden en verzorgde de laatste jaren de cursussen. Op 25 november vorig jaar organiseerde hij nog de lezing Wat is God?, naar het boek van Ton de Kok. Per 1 januari 2018 trad Hans af als bestuurslid van HV Den Haag-Haaglanden. Het bestuur van HV Den Haag-Haaglanden wenst de familie en naaste omgeving van Hans veel sterkte met het verwerken van dit verlies.

 

HV Ledenberichten

HV Den Haag-Haaglanden brengt viermaal per jaar het Ledenbericht uit. De Ledenberichten zijn te vinden in het Archief.

%MCEPASTEBIN%%MCEPASTEBIN%