Nieuws & Achtergrond

Historisch-filosofische wandeling door Voorburg

In samenwerking met de Bibliotheek Voorburg organiseert Jos de Wit (o.a. cursusleider Humanistisch Verbond)  op de zondagen 1 september en 6 oktober een filosofische wandeling door Voorburg.

1 september en 6 oktober 2019

14:00 tot 15:30

Vertrek: Huygens’ Hofwijck, Westeinde 2a, 2275 AD Voorburg

Kosten: Leden Bibliotheek € 4,00 | niet-leden € 5,00

Aanmelden en betalen bij Bibliotheek aan de Vliet (zie hieronder)

 

De Bibliotheek aan de Vliet en de Stichting Mooi Voorburg brengen het erfgoed van Voorburg graag extra onder de aandacht. Een goede manier om dat te doen zijn historisch-filosofische wandelingen door het centrum van Voorburg.

Tijdens de wandelingen wordt het erfgoed van Voorburg als aanknopingspunt genomen om de daarmee verbonden filosofische ontwikkelingen van die tijd toe te lichten.

Datum en tijd

Er worden twee wandelingen gehouden:

•             zondagmiddag 1 september

•             zondagmiddag 6 oktober

Beide wandelingen starten om 14.00 uur bij de ingang van Huygens’ Hofwijck, Westeinde 2a in Voorburg.

De wandelingen duren ongeveer anderhalf uur en eindigen bij Museum Swaensteyn, Herenstraat 101 in Voorburg.

Deelnemers aan de wandeling krijgen een samenvatting op papier met een korte beschrijving van de wandeling en de bezienswaardigheden.

Het maximum aantal deelnemers is 15. Meld u dus snel aan.

Reis door Voorburg en reis door filosofische stromingen

Aan de hand van historische plaatsen, personen en gebeurtenissen van Voorburg staat u stil bij filosofische stromingen die sinds de 17e eeuw ook in Voorburg hun invloed hadden. De wandeling is op deze manier een reis door het centrum van Voorburg. En ook een reis door de filosofische stromingen die de moderne tijd bepaald hebben.

Begeleiding

De wandeling wordt begeleid door drs. Jos de Wit. Jos de Wit (1960) studeerde geschiedenis in Leiden en daarna humanistiek in Utrecht en geschiedenis van de wijsbegeerte in Leusden. Hij werkte 25 jaar als onderzoeker en adviseur in het sociale domein. Sinds 2016 is hij docent humanistisch vormingsonderwijs (hvo) op de Essesteijnschool in Voorburg. Daarnaast geeft hij sinds 2003 lezingen, cursussen en wandelingen over geschiedenis van de filosofie, vaak voor afdelingen van het Humanistisch Verbond.

DATUM – TIJD – LOCATIE – PRIJS

•             Wanneer: zondag 1 september 2019 / zondag 6 oktober 2019

•             Hoe laat: 14:00 – 15:30 uur

•             Waar: De wandeling start bij de ingang van Huygens’ Hofwijck en eindigt bij Museum Swaensteyn

•             Adres: Huygens’ Hofwijck, Westeinde 2a, 2275 AD Voorburg

•             Routeplanner: Google Maps (auto, ov, fiets of lopen)

•             Prijs per wandeling per persoon: Leden* € 4,00 | niet-leden € 5,00

* De ledenprijs geldt voor leden van de bibliotheek en donateurs van Mooi Voorburg.

ONLINE KAARTVERKOOP

Koop een kaartje voor zondag 1 september

Koop een kaartje voor zondag 6 oktober

Als u online uw kaartjes koopt, heeft u een printer nodig om de kaartjes af te drukken. Hiervoor is het noodzakelijk dat Adobe Reader op uw computer is geïnstalleerd. Heeft u dit nog niet geïnstalleerd dan kunt u Adobe Reader gratis downloaden.

KAARTVERKOOP IN DE BIBLIOTHEEK

Als u geen gebruik maakt van internetbankieren, dan kunt u vooraf een kaartje kopen in de bibliotheek. Zolang de voorraad strekt.

CONTACT

Wilt u graag online een kaartje kopen maar lukt dit niet? Neem dan contact met ons op via het contactformulier van Bibliotheek Voorburg: Ga naar het contactformulier .

Zie ook voor informatie:

https://www.bibliotheekaandevliet.nl/agenda/historisch-filosofische-wandeling-010919.html

 

Haagse wandeling door de Verlichting

 Op woensdag 16 oktober en zondag 3 november (beide dagen 11.00-13.00 u en 14.00-16.00 u)  organiseert Jos de Wit in samenwerking met de Vrije Academie de wandeling Een Haagse wandeling door de Verlichting, Van Spinoza naar Voltaire.

Zie voor informatie en het opgeven voor deze wandeling onderstaande link:

https://www.vrijeacademie.nl/ons-aanbod/een-haagse-wandeling-door-de-verlichting/?utm_source=clang&utm_medium=email&utm_campaign=01.393-05-09-2019-do

Beschouwing&Beleving, Filosofische wandelingen door Den Haag

De wandeling is opgenomen in het boekje Beschouwing&Beleving, Filosofische wandelingen door Den Haag, samengesteld door Jos de Wit en Inge Camfferman. Andere wandelingen in het boekje zijn: Spinoza in Den Haag, Rondje Hofvijver, grondleggers van de democratie, Park Sorghvliet en Scheveningen.

Het boekje kan tijdens de wandelingen op 16 oktober en 3 november bij Jos de Wit gekocht worden. U kunt het boekje ook bestellen bij het secretariaat van HV Den Haag-Haaglanden (info@humanistischverbonddenhaag.nl) , kosten € 10,- (excl. verzendkosten). Het boekje is tevens te koop bij o.a. de boekwinkels Paagman en Van Stockum, en bij het Haags Historisch Museum en Museum Beelden aan Zee.

Sokrates, martelaar van de filosofie

van Plato
In vertaling van Hans Warren en Mario Molegraaf

Wie was hij, Sokrates, de man met de stompe neus en het scherpe intellect? Een moedige rebel of een gevaarlijke onruststoker?
Hij heeft zelf geen woord geschreven, des te meer is er óver hem geschreven. Eerst en vooral door Plato (ca. 427-347 v.Chr.), wiens oeuvre één grote hommage aan Sokrates is. Hij was diep verontwaardigd over het doodvonnis van Sokrates, in 399 v.Chr. voltrokken toen hij een man van zeventig was.

In dit boek zijn Plato’s werken over het proces tegen Sokrates en diens laatste dagen bijeengebracht: Euthyfron, Apologia Sokratous (Sokrates’ verdedigingsrede), Kriton en Faidon. Indrukwekkende en ontroerende meesterwerken die ons heel dicht bij Sokrates brengen, de enige man uit de Oudheid die we allemaal zouden herkennen wanneer we hem op straat tegenkwamen. Maar we belanden ook midden in de woelige, maar waarachtige democratie die Athene was, en worden door het doodvonnis tegen Sokrates onvermijdelijk geconfronteerd met uiterst actuele vragen over de onbehaaglijke grenzen tussen democratie en rechtsstaat.

Over Sokrates, martelaar van de filosofie:

‘Een zeer toegankelijke en soepel leesbare Plato. Met de vertaling van Plato door Hans Warren en Mario Molegraaf komen de oude vertalingen plotseling in een grote schaduw te staan. (…) Geweldige nawoorden van Molegraaf, die zich als essays laten lezen.’
De Groene Amsterdammer

Sokrates, martelaar van de filosofie

Paperback, ca. 216 blz.

Prijs: ca. €19,99
ISBN: 978 90 446 4195 0

 

100 jaar algemeen kiesrecht

Op 22 juni vond in Den Haag de Wereldhumanismedag plaats in Internationaal Perscentrum Nieuwspoort. Stilgestaan werd bij 100 jaar algemeen kiesrecht. Aan het programma werkten mee Joop van den Berg, voormalig directeur Wiardi Beckman Stichting en Eerste Kamerlid, en Bart Chabot, dichter en schrijver.

Hierbij de link naar de speech van Joop van den Berg: 2019.06.22 Honderd jaar algemeen kiesrecht-1.pdf.  

Hieronder een foto impressie van de dag:

 

 

Mag het licht aan festival – 7 juli – Amsterdam

Hou je agenda vrij op 7 juli, om naar het Muziekgebouw aan het IJ te Amsterdam te komen, of nee liever, koop meteen je ticket, want de eerste 200 enthousiastelingen maken gebruik van de early bird korting en betalen ipv  37,50 slechts 29,50.

Tijdens het festival ontvangt Sinan Can de Van Praagprijs en deelt hij de aanmoedigingsprijs uit aan de 600 kinderen die vallen onder het recente (en misschien wel laatste) Kinderpardon.

Verder werken in ieder geval aan het festival mee: Nazmiye Oral, Meral Polat, Boris van der Ham, Daan Roovers, Feico Deutekom, Nemr en Sheila Sitalsing. Het programma maken we zo snel mogelijk bekend.

Zie voor het hele programma: https://www.maghetlichtaanfestival.nl/programma-2019/.

Voor kopen van tickets: https://www.maghetlichtaanfestival.nl/tickets/

Algemene info: https://www.maghetlichtaanfestival.nl/

 

Stop intimidatie bij abortusklinieken

Het HV voert actie tegen  intimidatie bij abortusklinieken. Vrouwen bij abortusklinieken worden steeds vaker lastiggevallen door anti-abortusdemonstranten. Ze worden geïntimideerd, agressief benaderd en misleid. Dit moet stoppen.

Iedereen heeft het recht om te demonstreren, maar vrouwen moeten veilig en ongestoord de kliniek kunnen bezoeken. Bufferzones zijn een oplossing. Anti-abortusdemonstranten worden daarmee op afstand gehouden zodat vrouwen ongehinderd naar binnen kunnen. Onder meer in Engeland, Australië en Canada hebben bufferzones hun kracht al bewezen. Waarom in Nederland nog langer wachten?

Via de landelijke website www.humanistischverbond.nl kan een petitie getekend worden.

De petitie wordt overhandigd aan alle gemeenten met een abortuskliniek. Zij zijn verantwoordelijk voor de klinieken en de veiligheid van de burger. Gemeenten mogen niet langer de ogen te sluiten voor dit groeiende probleem en moeten tot een oplossing komen. Bufferzones zijn een oplossing.

Het Humanistisch Verbond staat voor een samenleving waarin je vrij bent om te kiezen wie je lief wilt hebben, hoe je wilt leven en hoe je wilt sterven. Wanneer de vrijheid om te kiezen in het geding is, komen we in actie. Zo ook bij abortus.

 

Een nieuwe opleiding leiderschap in een multireligieuze context

Emoena is een uniek 18-daags leiderschapsprogramma voor mensen die bruggen willen bouwen tussen hun eigen levensbeschouwelijk perspectief, de ander en de samenleving. Sleutelwoorden zijn studie en kritische reflectie, interreligieuze dialoog en maatschappelijk engagement.

 Emoena richt zich op religieuze voorgangers, priesters, imams, rabbijnen, boeddhistische en monniken. Daarnaast verwelkomen we ook geestelijk verzorgers en mensen die in hun professionele omgeving te maken krijgen met levensbeschouwelijke diversiteit. Het programma is tevens uitermate geschikt voor wie bij de lokale en centrale overheid met levensbeschouwelijke verscheidenheid te maken heeft.

De primaire academische partner van Emoena in Nederland is de Faculteit Religie en Theologie van de Vrije Universiteit Amsterdam.

Zie voor meer informatie: https://www.emoena.nl/.

 

Uitreiking Humanistische Prijs Haaglanden

Het doel  van de kunst is niet het uiterlijk van de dingen weer te geven, maar het innerlijk … dat is de echte werkelijkheid (Aristoteles)

Op zaterdag 30 maart reikte het Humanistisch Verbond Den Haag-Haaglanden de Humanistische Prijs Haaglanden uit aan Muziekschool 1001 Nachten. De prijs, bestaande uit een bedrag van € 1.000,- en een beeldje werd overhandigd aan Ahmet Gür , bedenker, oprichter en directeur, door juryvoorzitter Marijn Cornelis.

Ahmet Gür: ‘We bieden kinderen muziekles in de breedste zin van het woord: viool, piano, dwarsfluit, gitaar, klarinet, drums, zang en nog meer. We willen alle kinderen een podium bieden en de kans geven hun talenten te ontwikkelen. Hiervoor werken we nauw samen met Stichting Leergeld en de Ooievaarspas. Kinderen met een Ooievaarspas krijgen bij ons gratis muzieklessen én een gratis instrument naar keuze. Deze wordt ook hun eigendom. We willen zo laagdrempelig mogelijk zijn, qua lesgeld, maar ook in de locaties waar de lessen plaatsvinden, zoals buurthuizen en bibliotheken. We werken met zeer bevlogen leraren.’

De Humanistische Prijs Haaglanden wordt elke twee jaar uitgereikt aan een persoon, organisatie of initiatief dat zich heeft onderscheiden op een bepaald thema en dat op een eigentijdse en aansprekende  wijze het humanistisch gedachtegoed tot uitdrukking brengt. Dit jaar werd gekozen voor het thema kunst. Kunst is het product van creatieve uitingen, is verbindend en draagt bij aan ontplooiing en maatschappelijke ontwikkeling. Kunst past daarmee goed in het humanisme, waarvan de kern immers is de vorming van de mens en het menselijke, en het leren mens te zijn.

De jury, bestaande uit Marijn Cornelis, directeur CultuurSchakel, Anne Marie Boorsma, kunsthistorica, en Jos de Wit, historicus en docent humanistisch vormingsonderwijs, kenden de prijs aan 1001 Nachten toe omdat deze organisatie kinderen en jongeren kennis laat maken met muziek en het bespelen van een instrument waar dat qua omgeving vaak niet gebruikelijk is.

In totaal werden 11 initiatieven voorgedragen voor de prijs. Twee eervolle vermeldingen kregen ‘Mensenrechten ook in uw keuken’ van kunstenaar Kees Verschuren, die via een kunstuiting op  keukendoeken aandacht wil vragen voor de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, en Ciska de Hartog, die met haar werk een verbinding maakt met maatschappelijke thema’s. De aanmoediging was met name gericht op haar voornemen de komende periode het thema vrede en recht, goed passend bij Den Haag, tot uitdrukking te brengen.

Het beeldje werd gemaakt door glaskunstenaar Dennis Rauch. Naast het logo van het Humanistisch Verbond was de volgende tekst ingegraveerd: Het doel  van de kunst is niet het uiterlijk van de dingen weer te geven, maar het innerlijk … dat is de echte werkelijkheid (Aristoteles).

De prijsuitreiking vond plaats in Utopia in De Grote Pyr. De muzikale omlijsting werd verzorgd door Briza onder leiding van Jan-Erik Noske.

Hieronder een foto impressie (foto’s Inge Camfferman):

Het woord vooraf van Anne Marie Boorsma: Anne Marie Boorsma bij HPH 2019.

Het Juryrapport: Juryrapport HPH 2019 300319.

Artikel De Posthoorn: De Posthoorn 100419.

Chinese filosofie

Chinese filosofie is een toegankelijke en brede introductie in het Chinese denken. Het boek is thematisch opgezet en behandelt een waaier aan onderwerpen, waaronder het Chinese mensbeeld, de metafysica en de rol van goden, geesten en demonen, muziek, geneeskunde en de relatie tussen China en Europa. Karel van der Leeuw wijst regelmatig op parallellen en verschillen met de westerse filosofie, wat het boek heel toegankelijk maakt voor een westers publiek.

 Van der Leeuw kon dit standaardwerk bij leven helaas niet afmaken. Het boek dat er nu ligt is afgemaakt door zijn collega’s en vrienden Jan Bor, Jan De Meyer, Burchard Mansvelt Beck en Dianne Sommers.

 ‘De invloed van China als nieuwe wereldmacht groeit. Hoog tijd dus om kennis te maken met het Chinese denken. Karel van der Leeuw is de ideale gids.’ – Trouw

 

Viering Wereldhumanismedag 22 juni

‘100 jaar algemeen kiesrecht’

Afbeeldingsresultaat voor 100 jaar kiesrecht

Zaterdag 22 juni

13.00 tot 17.30 uur

Internationaal Perscentrum Nieuwspoort, Lange Poten 10, Den Haag

In verband met het succes van het afgelopen jaar hebben de HV-afdelingen Delft, Rotterdam-Rijnmond, Drechtsteden, Midden-Holland, Leiden en Den Haag-Haaglanden besloten om ook dit jaar Wereldhumanismedag gezamenlijk te vieren met als thema ‘100 jaar algemeen kiesrecht’.

Den Haag, als ‘hart van de democratie’ met haar regeringsgebouwen en het Internationaal Perscentrum Nieuwspoort is hiervoor dan ook dé aangewezen stad.

De activiteiten vinden plaats in ‘Nieuwspoort’ en rond de Hofvijver.

Zie voor het programma bij Programma’ op deze website.

 

Verslag Humanistisch Café – Populisme

Koen Vossen

Op 21 februari 2019 organiseerden we in het kader van het Humanistisch Café een lezing met discussie waarin het populisme centraal stond. De inleiding werd verzorgd door Koen Vossen, politiek historicus en universitair docent aan de Universiteit van Nijmegen

Centraal stond de houdbaarheid van de liberale democratie in relatie tot het populisme. Vossen ziet in de huidige maatschappelijke ontwikkelingen een aantal al dan niet elkaar versterkende zaken die tot een grote belangstelling voor het populisme hebben geleid. Hij noemde de ontwikkelingen in de Europese Unie, complexe internationale context, afkalving van politieke partijen en de rol van vakbonden, ontzuiling, politieke – en corruptieschandalen alsmede de individualisering.

In de discussie kwam vooral de vraag naar voren hoe we het populisme kunnen bestrijden. Vossen ziet weinig heil in klassieke bestrijding, dat kan zelfs eerder contraproductief werken. Nieuwe vormen van democratische legitimatie, zoals referenda, kunnen een positieve bijdrage leveren maar helpen niet om populistische mechanismen te doorbreken.

Marjan Duijm en Jan Kammeyer, beiden bestuurslid van HV Den Haag-Haaglanden, die de avond hadden georganiseerd, maakten een verslag. Dit is via de volgende link te downloaden:

Verslag Humanistisch Café

 

Algemene Ledenvergadering – januari 2019

Tijdens de Algemene Ledenvergadering van het Humanistisch Verbond Den Haag-Haaglanden op 24 januari 2019 vond een bestuurswisseling plaats. Henk Bakker trad af als voorzitter. Het bestuur droeg Ludolf van Hasselt voor als nieuwe voorzitter. Hij werd met algemene stemmen benoemd. De andere bestuursleden werden allen herbenoemd. Het verslag van de ALV van 24 januari 2019 is te vinden het Archief op deze site.

Actie Liefdesverklaring

Naar aanleiding van de Nashvilleverklaring is het Humanistisch Verbond een actie gestart. De Nashvilleverklaring stelt Bijbelse normen en waarden centraal en spreekt zich uit tegen onder meer lgbt-seksualiteit, transseksualiteit en het homohuwelijk. Met name vanuit christelijk-orthodoxe hoek wordt de Verklaring ondersteund.

Het Humanistisch Verbond keurt de Nashvilleverklaring af en is onder de naam ‘Liefdesverklaring’ een handtekeningenactie gestart. Op dinsdag 15 januari 2019 werden de handtekeningen overhandigd aan zoveel Tweede Kamerleden. 

Midwinterviering

Zaterdag 15 december 2018 bezochten we onder leiding van twee gidsen de tentoonstelling GENERATION WEALTH in het Fotomuseum/GEM in Den Haag en sloten de middag af met een hapje en drankje een mooie gelegenheid om elkaar weer te ontmoeten en van gedachten te wisselen.

Socrateslezing Den Haag – Mensenrechten

Op 3 december 2018 hield Paul Scheffer in Den Haag in het kader van de Socrateslezing een lezing over de Mensenrechten. Op 8 december verscheen in de NRC het artikel Mensenrechten in autoritaire tijden dat gebaseerd is op de Socrateslezing. Zie: https://www.nrc.nl/nieuws/2018/12/07/mensenrechten-in-autoritaire-tijden-a3059907

Op 3 december hield Paul Scheffer, publicist en hoogleraar, in de Haagse Schouwburg een lezing over Mensenrechten. De lezing refereert aan het feit dat op 10 december 1948, dus precies 70 jaar geleden, de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties werd aangenomen.

Vrijwel alle landen aangesloten bij de Verenigde Naties, ondertekenden op 10 december 1948 de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Bovenal was deze verklaring een document van vertrouwen, een ideaal van hoe individuele rechten de basis vormen voor de nationale en internationale gemeenschap.

Vertegenwoordigers uit twaalf landen met verschillende religieuze en culturele achtergronden werkten mee aan de tekst. Er blijkt een ferme, optimistische claim verschillen te kunnen overbruggen. Zeventig jaar later vragen we ons af hoe het nu staat met de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Heeft zij nog zeggingskracht en het vermogen zoveel mensen en landen te verbinden?

Waar is het optimisme en vertrouwen gebleven, zoals Paul Scheffer stelt, nu democratische vergezichten verdampt lijken? We moeten op zoek naar humanisme dat antwoorden kan geven op deze autoritaire wending in de wereld.

Actie Paspoorthoesje

Dit jaar besteedt het Humanistisch Verbond extra aandacht aan Mensenrechten, o.a. via de acties rond de paspoorthoesjes. De universele mensenrechten horen thuis in het paspoort. Mensenrechten zijn er voor iedereen, ongeacht achtergrond, sekse en religie. Door ze in het paspoort te verankeren, verdedig je gelijkwaardigheid en vrijheid voor iedereen. Op deze manier laten we zien dat onze identiteit als Nederlander samengaat met het besef dat ieder mens uniek en waardig is. Alleen op basis van dit besef kunnen gemeenschappen groeien, kunnen verbindingen ontstaan en kunnen culturen zich ontwikkelen.

Het Humanistisch Verbond viert 70 jaar universele mensenrechten. Er is de afgelopen zeventig jaar wel degelijk vooruitgang geboekt. Daar zijn we trots op. En we willen ze nog verder brengen. Door ze in het paspoort te verankeren, verdedig je gelijkwaardigheid en vrijheid voor iedereen. Steun aan de actie Paspoorthoesjes kan gegeven worden  via: https://mensenrechten.humanistischverbond.nl/.

Levendige discussie op bijeenkomst Humanistisch Café met Yvonne Zonderop

“Hebben we onze godsdienst te snel bij het grofvuil gezet”. Dat was het motto van de tweede bijeenkomst van het Humanistisch Café op 18 oktober 2018. Aanleiding van het thema was het in april jl. verschenen boek van Yvonne Zonde: “Ongelofelijk, over de verassende comeback van religie. De belangstelling voor de bijeenkomst in de Presentatiestudio Jacobine van Beurden was met ruim 30 aanwezigen groot.

 De christelijke erfenis als bron van inspiratie duikt steeds vaker op in de zoektocht naar een moreel kompas, de verticale dimensie en de invulling van de hedendaagse publieke moraal. Ook bestaat er grote belangstelling voor spiritualiteit. Drie vragen stonden op de bijeenkomst dan ook centraal. Kiest het Humanistisch Verbond voor aansluiting bij de discussie over de rol van religie en spiritualiteit in de ontwikkeling van een hedendaagse publieke moraal, zo ja welke bijdrage levert zij daarin. Tot slot: wat betekent dit voor onze opvattingen over en benadering van religie en spiritualiteit.

 In haar inleiding constateerde Yvonne Zonderop dat met het verdwijnen van de verzuiling afscheid is genomen van het geloof als sociaal construct, “de taal van het mysterie in het geloof waren we al kwijtgeraakt”. De algemene opvatting werd “wie gelooft heeft zijn verstand verloren; geloven doe je achter de voordeur”. Tot voor kort vond in Nederland tot voor kort nauwelijks een debat over religie plaats. Dit in tegenstelling tot b.v. Duitsland waar zonder moeite een goed bezocht congres georganiseerd kon worden over economie en de reformatie. Het einde van de verzuiling, een specifiek Nederlands verschijnsel, heeft naar haar oordeel een grote leegte opgeleverd.

 De hernieuwde belangstelling voor het religieuze is volgens haar gebaseerd op een 4-tal bevindingen

1. Religie is voor veel mensen belangrijk (wereldwijd 80%), er bestaat geen serieuze “concurrent” als systeem voor zingeving.

2. In met name grote steden is de behoefte aan religie zichtbaar.: migranten nemen hun eigen religies mee,’” je kunt geen kosmopoliet zijn zonder belangstelling voor religie”

3. Religie spreekt bepaalde categorieën jongeren (weer) aan, toenemende orthodoxie in Christendom, Jodendom en Islam. Er is behoefte aan een moreel kader: regels, betekenis, duiding; jongeren hebben geen verzuilingstrauma, de liberale politiek heeft een belangrijk deel van haar zeggingskracht verloren.

4. Het Christendom heeft last van negatieve beeldvorming: “b.v. het misbruik in de RK, daar kom je niet zomaar van af. Toch vormen de christelijke waarden vanuit een cultureel christelijk perspectief gezien een belangrijke basis voor onze democratische rechtstaat”.

Yvonne Zonderop stelt dat de relatie tussen Humanisme en Christendom sterker is dan gedacht; de waarden van Humanisme komen uit het Christendom voort. Spiritualiteit is een voorwaarde voor religiositeit, voor sommigen heet het nu flexibel geloven,

 Naar aanleiding van de inleiding ontstaat een levendig gesprek over geloof, religie en spiritualiteit en de relatie met het Humanisme. Al snel wordt duidelijk dat er geen sluitende definities zijn over geloof, religie en spiritualiteit. Ieder heeft zo haar of zijn eigen opvatting.

 De erkenning van een kracht die groter is dan jij zelf, datgene wat je net niet kan aanraken wordt gezien als belangrijk aspect van het geloof. Er wordt opgemerkt dat die kracht verschillende vormen kan aannemen, de monotheïstische godsdiensten zoals het Christendom en islam hebben hierop niet het alleenvertoningsrecht.

 Vormt het Christendom de basis voor de humanistische waarden of putten ze beiden uit dezelfde bron, de universele waarden van de mens? Die waarden hebben zich in de loop van de geschiedenis in allerlei vormen gemanifesteerd. Het humanisme geeft hieraan haar eigen invulling.

Yvonne Zonderop is het daar wel mee eens maar benadrukt de kracht van religies. Voor haar is een belangrijk criterium hoe in verschillende stromingen aangekeken wordt “hoe je met het kwaad omgaat”. Ze noemt drie manieren, gerelateerd aan drie hoofdsteden: Athene (tribaal idee, één stad, strijd tegen de andere stad), Bhutan (boeddhistisch, ontstijgen, onthechten), Jeruzalem (goed en kwaad in de mens, vechten tegen zichzelf).

 De kracht van religies wordt volgens Yvonne Zonderop ontleend aan drie belangrijke kenmerken: spiritualiteit (iets dat groter is dan jezelf), een verhaal (en de rol van taal daarin), rituelen en handelingen.

 Er ontstaat een stevige discussie over in hoeverre het Humanisme een eigen “verhaal” kent. Het Humanisme kent geen rituelen en wordt door sommigen gezien als een “koude, rationele en cognitieve beweging”. Anderen zijn wel overtuigd van de kracht van het eigen verhaal, maar bepleiten vernieuwing en herbronning. Veel aanwezigen zijn van opvatting dat we wel iets van andere stromingen kunnen leren.

De suggestie dat zonder religie geen moraal zou bestaan wordt breed en vurig bestreden.

 Het Humanistisch Café wordt afgesloten met een drietal conclusies:

Het is duidelijk dat de discussie over de rol van het Humanisme in de maatschappelijke zoektocht naar een moreel besef, een nieuwe publieke moraal nog lang niet is afgerond. Het Humanistisch café is een prima formule om een bijdrage aan die zoektocht te leveren.

 De discussie biedt aanknopingspunten voor versterking van het praktisch Humanisme, onder meer door verdere samenwerking met andere levensbeschouwingen, voor zover die aansluiten bij de humanistische uitgangspunten.

 Het Humanisme zou meer aandacht moeten hebben voor vieringen en rituelen bij belangrijke persoonlijke gebeurtenissen (geboorte, dood, ziekte initiaties) en meer algemene vieringen (midzomer en midwinterviering)

Kortom, voldoende stof voor discussie.  

Jan Kammeyer en Marjan Duijm.

Paideia –Art Nouveau 

Op 29 september 2018 organiseerde het Humanistisch Verbond Den Haag-Haaglanden de eerst Paideia in het Tuinhuis van de Haagsche Kluis aan het Plein in Den Haag. ’s Ochtends hield Anne Marie Boorsma, kunsthistorica, een interessante lezing over de Art Nouveau-periode en ging Jos de Wit in op nieuwe denkrichtingen die aan het eind van de 19e eeuw ontstonden zoals de vrijdenkersbeweging, theosofie en antroposofie. Na de lunch werd onder leiding van kunsthistorica Gerda Kosters een wandeling gehouden langs verschillende Art Nouveau-panden in de binnenstad. Ook hier gaf Jos de Wit interessante doorkijkjes naar de nieuwe levensbeschouwingen van de periode eind 19e en begin 20e eeuw. Zie voor de reader: Padeia reader.

Paideia

Paideia staat al vanaf de oude Griekse cultuur voor een dialogische manier van denken, die deel uitmaakte van de opvoeding tot volledig mens. De mens wordt dan gezien in zijn volledigheid: als creatief, groeiend en betekenis gevend wezen. Kennismaken met verschillende onderwerpen is kennismaken met hun rijkdom en verscheidenheid.  We kunnen zo ons bewustzijn vergroten, en tot een vollediger mens komen.

Met Paideia willen we de activiteiten verbreden naar culturele uitingen en thema’s, zoals die van geschiedenis, beeldende kunst, architectuur, muziek, literatuur, film en natuur, die bijdragen aan de vorming van het volledig menszijn, de kern van Paideia.

Prinsjesdagviering – 19 september

19 september 2018

‘Ik geloof in jou en mij’

Door John Min

Elk jaar vieren alle levensbeschouwingen in Den Haag samen Prinsjesdag in de Nieuwe Kerk. Een moment van bezinning en éénheid, wat je ook gelooft of juist niet. Namens de humanisten hield Morid Aziz (23) een korte toespraak. Het thema van de viering was één Mensenfamilie. Aziz is een gevluchte vrijdenker uit Afghanistan. We liepen met hem mee.

7:40 uur
Morid, zeg nog eens ‘ver-stik-kend’, vraagt Christa Compas, directeur van het Humanistisch Verbond, en ze priemt met haar vinger naar Morid die het haar langszaam, maar goed nazegt. Ga er maar aanstaan, 23 jaar, nog maar een paar jaar in Nederland, en dan in het Nederlands een toespraak houden voor 600 mensen, inclusief het kabinet, ambassadeurs, Kamerleden en enthousiaste schoolkinderen van Haagse scholen.

Zenuwachtig? Nee, niet echt. Want de generale repetitie gisteren ging goed.
Morid: “Stropdas, moet dat?”
Nee jóh, alleen als je je er goed bij voelt, zegt Compas. On we go! Naar Den Haag!


Christa Compas, Morid Aziz en Maartje Liebregts (teamleider Vereniging en Activiteiten)

7:49– 9:00 uur
In de trein praten we over de rol van familie. Morid is gevlucht uit Afghanistan en is islamitisch opgevoed. Maar hij voelde zich atheïst en vluchtte naar Nederland. Daar werd hij actief bij het Humanistisch Verbond. In het land waar hij geboren is, waren veel keuzes niet echt de zijnen.
Zo koos hij voor de studie Bouwkunde. Nu in Nederland, lijkt Social Sciences aan het University College een veel betere keuze. “Ik doe hier eindelijk wat ik wil.”

Zijn zus woont in Engeland en is moslim, maar niet actief, ze bezoekt bijvoorbeeld geen moskee.
“We praten niet veel over geloof of mijn keuze voor het humanisme, maar doen vooral leuke dingen met elkaar. Dit jaar reisden we door Europa, dat was geweldig. Ben je ooit in Zweden geweest?”

9.00 – 10:30 
Voordat de Prinsjesdagviering begint, worden we warm onthaald met een ontbijt door de afdeling Den Haag. Deze afdeling is elk jaar verantwoordelijk voor de bijdrage van humanisten aan de viering. Vrijwilligers hebben Morid voorbereid op zijn bijdrage.

Penningmeester Kees Overmeer maakt van de gelegenheid gebruik om te vertellen dat de Socrateslezingvan het Humanistisch Verbond – die ook in Den Haag plaatsvindt in samenwerking met de afdeling – op 3 december wordt gegeven door niemand minder dan minister van Buitenlandse handel en ontwikkelingssamenwerking Sigrid Kaag. (Aanmelden kan vanaf volgende week)


Morid Aziz en Kees Overmeer.

Morid hoort wel wat Overmeer zegt, maar is even afgeleid door andere dingen. Hij is toch nog niet helemaal gerust op de accenten in de laatste zin van zijn toespraak. Zoiets?

“Of, zoals Lennaert Nijgh ooit schreef: ”je kunt niéts zeker weten en álles gaat voorbij, maar ik geloof in jóu en míj.”

En o ja, dan toch, de stropdas! “Christa, kun je hem knopen?”

En oja, dan toch, de stropdas! “Christa, kun je hem knopen?”

Hanne Bikker (betrokken bij de Prinsjesdagviering) helpt met het knopen van de das

10:30 – 12:00 uur 

Bekijk de toespraak van Morid vanaf 36 minuten 20 seconden.

De toespraak

Volgens Confucius kunnen we enkel onszelf zijn door en in relatie met de ander. We zijn daarom niet alleen familie. We zíjn pas wanneer we familie hebben, wanneer we de ander hebben. Familie, broederschap en zusterschap zijn mooi, neefjes en nichtjes zijn leuk, maar familie kan ook afwezig zijn, familie kan ook verstikkend zijn, dwingend, te-leur-stel-lend zijn en dat is niet bedoeling van de vrije geest die we allemaal ook zijn.

Eén mensenfamilie zijn, in de breedste zin van het woord, betekent elkaar de ruimte geven, te mogen twijfelen en onzeker te zijn, elkaar vrij laten om zelf te denken en om samen te leven.

We vieren eind dit jaar zeventig jaar universele rechten van de mens, waarin vrijheid en gelijkheid centraal staan – we hechten waarde aan rechten, wij hechten waarde aan mensen, aan jullie allemaal.

Of, zoals Lennaert Nijgh ooit schreef: ”je kunt niéts zeker weten en álles gaat voorbij, maar ik geloof in jóu en míj.

12:00 uur

Na afloop is er voldoening en een heel kleine beetje twijfel. “Het ging goed, maar ik vond het niet zo heel goed gaan. En ik vind het jammer dat ik premier Mark Rutte niet heb gesproken. “

We lopen door naar de uitgang.

“Ga je mee de Koning en Koningin zien?”
Nee, ik ga terug naar Amsterdam, aan het werk. “Maar dat zijn de leiders van jouw land?!”

Ja, met die inburgering zit het wel goed. Mark Rutte zou wel tevreden zijn.

Meer lezen?

Trouw deed ook verslag en noemt daarin ook Morid

Lees een verdiepend interview met Morid op onze site 
Meer weten over ongelovige vrijdenkers en wat het Humanistisch Verbond voor hen doet?
Ga naar whatsmycrime.nu

 Mensbeelden

Een reeks korte artikelen, oorspronkelijk verschenen in het maandblad Beweging in de jaren 1996-1997, geschreven en gebundeld door Lies Groeneveld: Mensbeelden Lies Groeneveld def versie.

Beschouwing&Beleving

Filosofische wandelingen door Den Haag

In december bracht het Humanistisch Verbond Den Haag-Haaglanden het boekje Beschouwing&Beleving, Filosofische wandelingen door Den Haag uit. De auteurs zijn Inge Camfferman en Jos de Wit.

Er is veel belangstelling voor het boekje. Inmiddels is de 2e druk uitgekomen.

Het boekje bevat vijf filosofische wandelingen door Den Haag: Spinoza in Den Haag; Van Spinoza naar Voltaire, Een Haagse reis door de Verlichting, Rondje Hofvijver, grondleggers van de democratie, Park Sorghvliet; Scheveningen.

Den Haag kent een rijke geschiedenis, is een groene stad en is tevens de stad waar verschillende filosofen voor kortere of langere tijd hebben gewoond.

Met deze wandelingen worden filosofie, geschiedenis en natuur met elkaar verbonden, en tegelijkertijd wordt het denken – beschouwing – gecombineerd  met een fysieke inspanning, het wandelen – beleving. Het is een handzaam boekje in zakformaat.

Elke wandeling bevat een historische en filosofische beschrijving van dat deel van Den Haag waar de wandeling doorheen voert, en een plattegrond.

De wandelingen kunnen individueel gelopen worden, maar ook georganiseerd. Jos de Wit verzorgt de groepsrondleidingen voor deze wandelingen. Daartoe kan contact met hem worden opgenomen via 06-51492187 of josselinpdewit@hetnet.nl.

Het boekje is te koop voor € 10,- excl. verzendkosten.

U kunt het boekje bestellen via het HV-secretariaat (Judith Mos): 06-57370445 of info@humanistischverbonddenhaag.nl.

Een grote taak weggelegd

Herinneringsboekje naar aanleiding van 70 jaar Humanistisch Verbond 1946 – 2016

Naar aanleiding van het 70-jarig bestaan van het Humanistisch Verbond bracht HV Den Haag in 2017 een herinneringsboekje uit.

Het boekje geeft een fraai, caleidoscopisch overzicht van de geschiedenis van het Humanistisch Verbond in Nederland in het algemeen en van Den Haag in het bijzonder. Het boekje geeft een aardig, soms ook nostalgisch inkijkje in de jongste geschiedenis van het Humanisme.

Het boekje biedt daarnaast een mooi overzicht van de verschillende stromingen in het Humanisme, variërend van religieus georiënteerde humanisten tot doorgewinterde atheïsten en alles wat daar tussenin zit. Bij alle humanisten staat wel de overtuiging centraal dat mensen in beginsel zelf het vermogen hebben om hun bestaan in vrijheid vorm te geven. Daarbij hebben we onszelf de opdracht te geven om niet te blijven steken in het filosofisch humanisme, hoe interessant en aantrekkelijk dat ook is, maar ons ook te richten op actuele maatschappelijke vraagstukken.

Zeker in de beginjaren van het Humanistisch Verbond moest er binnen of tegen(?) de zogenoemde verzuiling strijd geleverd worden. Het was toen bepaald nog niet vanzelfsprekend dat buitenkerkelijke organisaties gelijkberechtigd werden met vergelijkbare kerkelijk georganiseerde instellingen, zoals maatschappelijk werk en begeleiding van dienstplichtigen en gevangenen. Het boekje geeft daar mooie, maar helaas vaak ook minder fraaie voorbeelden van. Zo verklaarde een van de politieke leiders uit Rooms-Katholieke hoek in 1953 nog dat ‘de monopolypositie der kerken onverkort gehandhaafd dient te worden’. Gelukkig uiteindelijk tevergeefs. Het lidmaatschap van het Humanistisch Verbond was dan ook zeker in de beginjaren niet onomstreden en riep vaak weerstand op.

Het boekje is te bestellen via het secretariaat van het Humanistisch Verbond: mailto:info@humanistischverbonddenhaag.nl.

Kosten: € 10,- voor leden / € 15,- voor niet leden (excl. verzendkosten).

In memoriam Hans Gouweleeuw

Op 1 februari 2018 is Hans Gouweleeuw overleden. Hans was jarenlang voorzitter en bestuurslid van het Humanistisch Verbond Haaglanden en verzorgde de laatste jaren de cursussen. Op 25 november vorig jaar organiseerde hij nog de lezing Wat is God?, naar het boek van Ton de Kok. Per 1 januari 2018 trad Hans af als bestuurslid van HV Den Haag-Haaglanden.